HSP-coach: beter om leren gaan met prikkels

823 woorden
5 minuten leestijd

Word je heel sterk beïnvloed door de stemming van mensen om je heen of super gestresst van alle geluiden in de stad? Misschien ben je hoogsensitief. De hsp-coach weet hoe je het beste haalt uit deze eigenschap.

Hoogsensitief zijn is niet zweverig

Maar liefst de helft van de mensen die bij hulpverleners aankloppen is hoogsensitief, ontdekte psycholoog Elaine Aron ooit. En dat is buitenproportioneel hoog, want op de hele bevolking heeft slechts 20% deze eigenschap. Het lijkt er dus op dat een relatief groot percentage hoogsensitieve personen (hsp’s) zodanig vastloopt dat ze professionele hulp zoeken. Onder andere bij speciale hsp-coaches.

Esther Bergsma onderzoeker, trainer en auteur van ‘Het hoogsensitieve brein’ begrijpt wel waarom. ‘De hersenen van hsp’s gaan anders om met prikkels’, vertelt ze. ‘Hoogsensitieven merken om te beginnen meer prikkels op, zoals licht, geluid of andermans emoties. Daarnaast verwerken hun hersenen die prikkels ook anders. Het brein van hsp’s verwerkt stimuli heel diepgaand en hsp’s worden dus sterk beïnvloed door alles wat ze waarnemen. Tot slot reageren hoogsensitieven anders op prikkels. Het opmerken en rigoureus verwerken van al die stimuli kost namelijk veel energie, geeft stress en zorgt voor intense emotionele reacties.’

En nee, dit is geen kletspraat van kasplantjes. Hoogsensitiviteit is duidelijk zichtbaar aan het brein. Esther: ‘Als je hsp’s een opdracht laat doen terwijl zij in een MRI-scan liggen, zie je dat er meer hersengebieden actief zijn dan bij mensen zonder hoogsensitiviteit. De diepgaande verwerking van prikkels is dus wetenschappelijk bewezen. Het zweverige etiket van hoogsensitiviteit mag weg.’

Vind jouw ideale HSP-coachBekijk alle HSP-coaches

HSP-coach helpt bij overprikkeling, vermoeidheid en stress

Hoogsensitiviteit is geen aandoening. ‘Er is niets verkeerd aan hsp’s’, benadrukt Esther. Maar leven naar de normen van de niet-hoogsensitieve meerderheid vraagt wel meer van ze. Esther vergelijkt hsp’s wat dat betreft graag met linkshandigen. Daar is ook niets mis mee, maar doordat ze zijn aangewezen op scharen, dunschillers en blikopeners voor rechtshandigen, komen ze wel vaker in de problemen.

De moeilijkheden waarmee hoogsensitieven aankloppen bij een coach, hebben vaak te maken met het feit dat ze meer overprikkeling, vermoeidheid en stress ervaren. ‘Bij onvoldoende hersteltijd krijgen hsp’s dan ook relatief vaak een burn-out,’ weet Esther. ‘Ik heb 1500 Nederlandse hsp’s ondervraagd en 57% van hen heeft ooit een burn-out op het werk gehad. Bij de gehele bevolking is dat slechts 15%.’

Hoogsensitiviteit en laag zelfbeeld

Andere problemen waarmee hsp’s bij een coach belanden, komen doordat ze buitengewoon gevoelig zijn voor de mensen om hen heen (plus hun oordeel) en kritisch zijn op zichzelf. Denk aan faalangst of gebukt gaan onder de slechte sfeer op het werk. Ook je zo sterk aanpassen dat je jezelf verliest, is een typisch hsp-dilemma.

Daarnaast treffen hsp-coaches veel coachees met een laag zelfbeeld. ‘Maar liefst de helft van alle hoogsensitieven kampt daarmee’, vertelt Esther. ‘Hsp’s merken van jongs af aan dat ze anders reageren dan de meesten. En ze krijgen vaak etiketten opgeplakt zoals ‘geremd’, ‘aanstellerig’ en ‘altijd moe’. Doordat ze al zo gevoelig zijn voor de verwachtingen van anderen en nauwgezet reflecteren op hun eigen functioneren, geeft dit hun zelfvertrouwen een flinke knauw.’

De valkuilen van HSP-coaching

‘Een coachtraject met hoogsensitieven heeft trouwens specifieke valkuilen’, waarschuwt Esther. ‘Om te beginnen kunnen hsp’s snel overprikkeld raken door het coachtraject. Het is dus heel belangrijk om kleine stapjes te nemen. Daarnaast willen hoogsensitieven graag voldoen aan de verwachtingen. Ze geven daarom regelmatig sociaal wenselijke antwoorden en kunnen snel dichtslaan bij kritiek.’ Hsp’s die een coach zoeken, moeten daarom nog meer dan anderen letten op de juiste klik. Het is extra belangrijk dat je hem of haar alles durft te vertellen en helemaal jezelf kunt zijn. Een goede hsp-coach kent deze valkuilen en heeft sowieso veel kennis over hoogsensitiviteit. Esther: ‘Een hsp-coach zal immers altijd uitleggen hoe hoogsensitiviteit werkt, zodat je meer zelfinzicht krijgt’. Vraag dus of degene die je op het oog hebt een speciale studie tot hsp-coach heeft gevolgd (er zijn nog geen geaccrediteerde coachopleidingen op dit gebied). En wellicht vind je het belangrijk dat de coach ook ervaringsdeskundige is. Zo kunnen jullie samen het beste halen uit hoogsensitiviteit.

Dit doet de HSP-coach

  1. Uitleggen wat hoogsensitiviteit inhoudt, zodat je beter begrijpt wie je bent en wat je nodig hebt.
  2. Je zelfacceptatie verbeteren. Veel hsp’s hebben een negatief zelfbeeld, dit kan bijvoorbeeld worden verbeterd door stil te staan bij de voordelen van hoogsensitiviteit, zoals subtiel kunnen waarnemen en het grote geheel zien.
  3. Zorgen dat je je eigen waarden en normen herontdekt, want veel hsp’s hebben zich zo vaak aangepast dat ze niet meer weten wat ze zelf belangrijk vinden.
  4. Nieuw gedrag aanleren, zoals assertiever zijn en beter naar je eigen behoeftes luisteren.

Op de website van Esther Bergsma vind je nog meer informatie over hoogsensitiviteit.

Vind jouw ideale HSP-coachBekijk alle HSP-coaches